ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΧΑΜΕΝΟ

Η Αποτίμηση μιας Διημερίδας στη Λιβαδειά

Η Ομάδα Μελέτης Σύγχρονης Ιστορίας Ν. Βοιωτίας διοργανώσαμε διημερίδα στη Λιβαδειά,  τον Μάρτιο  2016, με θέμα «Λαϊκές Εξουσίες και Δομές Αυτό-οργάνωσης. Η έμπρακτη διεκδίκηση μιας άλλης κοινωνίας: Τα ιστορικά παραδείγματα».

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Η Διημερίδα αυτή ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι στην Ομάδα, τον τελευταίο χρόνο, καταπιαστήκαμε με το μεγάλο αυτό κεφάλαιο των Λαϊκών Εξουσιών, έτσι όπως αυτές  διαμορφώθηκαν στις πόλεις και τα χωριά της Ελληνικής επικράτειας  κατά την διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής. Το μελετήσαμε εκ παραλλήλου με την τοπική μας ιστορία, με τη λογική ότι οι ελληνικές εκδοχές του φαινομένου είναι κομμάτι της πανελλήνιας και παγκόσμιας ιστορικής προσπάθειας χειραφέτησης των ανθρώπων. Άξονας μας ήταν ο νομός Βοιωτίας και η προαγωγή της ιστοριογραφίας της περιοχής, επιχειρώντας να συγκρίνουμε το παράδειγμα των λαϊκών εξουσιών που εδώ συγκροτήθηκαν με ανάλογες εκδοχές τους στην παγκόσμια ιστορία.

Συλλέξαμε στοιχεία από διάφορες πηγές: 1) Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, [i]  2) τις προσωπικές συνεντεύξεις, 3) γραπτά  και βιβλία που μπορέσαμε να εντοπίσουμε.  Όλα τα παραπάνω αποτέλεσαν και το αντικείμενο διερεύνησης,  ανάλυσης και  κατανόησης των ζητημάτων αυτών στο πλαίσιο των λειτουργιών της Ομάδας κατά την διάρκεια  των τακτικών συναντήσεών μας τον περασμένο χειμώνα.

Σαν αποτέλεσμα της κοπιώδους και ενδελεχούς προσπάθειας μας τολμήσαμε να διοργανώσουμε την Διημερίδα αυτή αφενός για να μοιρασθούμε με άλλους τον καρπό των αναζητήσεών μας και αφετέρου για  να ξανανοίξoυμε  τη συζήτηση για τα ζητήματα της αυτό-οργάνωσης των κοινωνιών, των λαϊκών εξουσιών και των αναγκαιοτήτων που εξυπηρετούν, της κοινωνικής χειραφέτησης ως διαρκές πολιτικό πρόταγμα, αλλά και της διαδικασίας της  κοινωνικο-πολιτικής συγκρότησης τέτοιων μορφών εξουσίας, που βασίζεται στην βαθμιαία αποδόμηση των εξουσιαστικών σχέσεων, μέσω δομών και θεσμών που προϋποθέτουν την διαρκή πολιτικοποίηση και την άμεση κοινωνική συμμετοχή, όπως αναφέραμε  και στο εισαγωγικό μας κείμενο για την πραγματοποίηση της Διημερίδας.

Το ελληνικό παράδειγμα ήταν το θέμα της πρώτης ημέρας των εργασιών της Διημερίδας.  Εισηγήσεις έγιναν: 1) από μέλη της ομάδας [ii] και 2)  από  τους καλεσμένους της Ομάδας. [iii] Αποτυπώσαμε  τα χαρακτηριστικά των Λαϊκών Εξουσιών  στην Ελεύθερη Ελλάδα  στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής και αναδείξαμε τους θεσμούς της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης (Παιδεία, Επιτροπές Υγείας κ.α.) αλλά και τους θεσμούς της Λαϊκής Δικαιοσύνης της Αντίστασης.

To διεθνές παράδειγμα ήταν το θέμα της δεύτερης ημέρας εργασιών της Διημερίδας, η οποία ξεκίνησε με αναφορά στην πρώτη, ιστορικά  μεγάλη,  διαδικασία αυτό-οργάνωσης της παγκόσμιας κοινωνίας, το πρώτο μεγάλο εγχείρημα για την κοινωνική χειραφέτηση που εμφανίστηκε στο νεώτερο κόσμο, τον αγώνα των πολιτών του Παρισιού το 1781, κατά την διάρκεια του Γαλλοπρωσικού Πολέμου. Ήταν αυτό που ονομάστηκε η  «Κομμούνα του Παρισιού».[iv]

Οι εργασίες της Διημερίδας συνεχίστηκαν με αναφορά σε μεταγενέστερα σημαντικά ιστορικά παραδείγματα –αγώνες για μια άλλη θέσμιση της κοινωνίας, μακριά από το κυρίαρχο μοντέλο εξουσίας με θεσμούς και δομές που προσπάθησαν να εξασφαλίσουν την διαρκή πολιτικοποίηση και την κινηματική συμμετοχή των λαών. Οι εισηγήσεις ήταν πολλές. Οι καλεσμένοι  της ομάδας[v] ανέλυσαν τις άλλες αυτές «προτάσεις» της κοινωνίας για την  οργάνωση και λειτουργία της, έτσι όπως διαμορφώθηκαν  από τους ίδιους τους ανθρώπους –πολίτες σε διαφορετικά πλάτη και μήκη του πλανήτη, σε διαφορετικές ιστορικές  αναγκαιότητες και συνθήκες.

Εν τέλει, οργανώσαμε αυτή τη  Διημερίδα γνωρίζοντας καλά ότι παντού στον κόσμο και σε όλες τις εποχές το παραπάνω εγχείρημα είχε γνωρίσει την ήττα. Ωστόσο, θεωρήσαμε ότι είναι ένα θέμα με επιτακτική προτεραιότητα, όταν στις σημερινές συνθήκες τίθεται άμεσα το ερώτημα αν θα πρέπει να συναινέσουμε στην γενικευμένη πνευματική και πολιτικο-οικονομική διαφθορά που μας κατακλύζει, υπό τον ζυγό των εμπορευμάτων και του χρήματος. Αν θα πρέπει, για παράδειγμα, να σώσουμε τις τράπεζες, χωρίς να τις κατάσχουμε. Αν θα πρέπει να υποκύψουμε στην απαίτηση να δώσουμε δις στους πλούσιους και τίποτα στους φτωχούς.  Αν θα πρέπει να συμμορφωθούμε με την ιδέα να στρέψουμε τους ντόπιους ενάντια στους ξένους μετανάστες, Εν ολίγοις, αν θα πρέπει να διαχειριστούμε όλες αυτές τις μορφές εξαθλίωσης που μας περιβάλλουν. Και, μάλιστα, υπό την απειλή της κοινωνικής κατάρρευσης.

Δεν υπάρχει πράγματι καμιά άλλη επιλογή, όπως αιώνες αναπαραγωγής της κυρίαρχης ιδεολογίας προσπάθησαν να αποδείξουν;  Είναι άραγε η προεξοφλημένη η αποτυχία της κοινωνίας να ορίσει η ίδια τους όρους της κοινωνικοπολιτικής της λειτουργίας; Ή μήπως, όπως εμείς πιστεύουμε, το ζητούμενο της κοινωνικής χειραφέτησης και έννοιες, όπως ο λαϊκός έλεγχος, η ανακλητότητα των εκπροσώπων της κάθε μορφής εξουσίας, η λαϊκή συνέλευση και ο μαζικός κινηματικός διάλογος, η  λαϊκή δημιουργικότητα ως η συνθήκη υπεράσπισης της κοινωνικής και πολιτικής ισότητας, είναι πάντα επίκαιρα θέματα και όροι υπεράσπισης της κοινωνίας από την απανθρωποποίηση;.

Μήπως τελικά τίποτα δεν πάει χαμένο;

υποσημειώσεις:

[i] Αρχείο Δ/νσης Εσωτερικών Νομαρχίας Βοιωτίας. Υποφάκελος Ελληνική Πολιτεία

[ii] Λυμπεράτος Μ: «Παιδεία και δομές Αυτο-οργάνωσης της Εθνικής Αντίστασης στην Ελεύθερη Ελλάδα 1941-1944»,  Πατρόκλου Χ: «Η λαϊκή Αυτοδιοίκηση  στη Βοιωτία 1943-1945», Πούλου Ε: «Μορφές απόδοσης Λαϊκής Δικαιοσύνης στη Βοιωτία 1943-1945».

[iii] Καρναβάς Β. (εκπαιδευτικός-ερευνητής Σύμβουλος Ι.Ε.Π.): «Οι κανονισμοί αυτοδιοίκησης των Ελληνικών κοινοτήτων στο πλαίσιο της οθωμανικής Κατοχής:Το παράδειγμα της Ικαρίας», Παπαστράτης Π.(ομότιμος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο): «Οι Θεσμοί της λαϊκής Αυτοδιοίκησης στην Ελεύθερη  Ελλάδα 1941-1944».

[iv] Σαράφη Λ.( διδάκτορας ιστορίας του Πανεπιστημίου του Sussex, Αγγλία): «65 ημέρες αυτοδιαχείρισης. Η Κομμούνα του Παρισιού».

[v] Παναγιώτου Λ.( μέλος της Ελευθεριακής Συνδικαλιστικής Ένωσης): Εργατική και αγροτική Αυτοδιεύθυνση στην Ισπανική Επανάσταση, Ο αντιεξουσιαστικος κολλεκτιβισμός», Αγραφιώτης Γ. (υδραυλικός, μέλος της ελληνικής αποστολής στην Νικαράγουα): «Η συγκομιδή καφέ στην Νικαράγουα στην δεκαετία του 70, Ένα παράδειγμα διεθνούς αλληλεγγύης», Κοκκάλας Ν.( μεταφραστής): «Μια ματιά στις κοινότητες των ιθαγενών στο Τσιάπας του Μεξικού», Αντωνόπουλος Π. (εκπαιδευτικός, μέλος της Αποστολής στο Κομπάνι της Συρίας):»Αυτοδιαχείριση στην ευρύτερη περιοχή της Ροζάβα  από το 2012 και Λαϊκές Δημοκρατίες στο Ντομάσκ , Ουκρανία».

 

Advertisements