Η Παιδεία στην Αντίσταση: σταθμός στην ιστορία του εκπαιδευτικού και του κοινωνικού κινήματος στην Ελλάδα

Του Μιχάλη Λυμπεράτου⃰


Δεν θα είχε προσλάβει ποτέ η Αντίσταση τη μαζικότητα, την απήχηση και τη δυναμική που απέκτησε, αν δεν απαντούσε και στην ανάγκη των κοινωνιών να διαφυλάξουν τον ιστό και τις κοινωνικές λειτουργίες που τις αναπαρήγαγαν. Σε αυτές ο ρόλος της εκπαίδευσης ήταν καθοριστικός στον βαθμό που διαφύλασσε την απρόσκοπτη συνέχεια της κοινωνίας και τη μετάδοση των πολιτιστικών και μορφωτικών χαρακτηριστικών της στη νεότερη γενιά. Χωρίς τη διαδικασία αυτή και οι υπόλοιπες τομές διαφύλαξης της κοινωνίας αυτής που προώθησε η Αντίσταση, όπως τα δίκτυα αλληλεγγύης που συγκροτήθηκαν, τις λαϊκές εξουσίες που γεννήθηκαν, ο αγώνας κατά της πείνας και της ωμής καταπίεσης που δόθηκε, θα έμεναν μετέωρα.

Το ευτύχημα ήταν ότι η Αντίσταση κλήθηκε να αντιμετωπίσει όχι μόνο την εκπαιδευτική καταστροφή που προκάλεσε η Κατοχή, αλλά και τα μορφωτικά εμπόδια που ταλάνιζαν την κοινωνία, διαλύοντας όλα τα ταξικά φράγματα που είχε φιλοδωρήσει τη χώρα το καθεστώς της 4ης Αυγούστου 1936, και δημιουργώντας το νέο σχολείο, εκείνο που απευθυνόταν σε όλα τα παιδιά, από κάθε κοινωνική τάξη, αγόρια και κορίτσια ισότιμα. Ένα σχολείο που αντιμετώπιζε και τον αναλφαβητισμό των μεγάλων, που επέβαλε στην κοινωνία να αναλαμβάνει αυτή και να ελέγχει την εκπαιδευτική διαδικασία, να πολεμά την πείνα και την αβιταμίνωση, ένα σχολείο που καταργούσε τη καθαρεύουσα, την αποστήθιση και τον παθητικό μαθητή, που επέκτεινε το εκπαιδευτικό έργο στην κοινωνία και το καθιστούσε τμήμα της, που το συνέδεε με την τέχνη και το θέατρο, τη μαθητική πρωτοβουλία και αγωνιστικότητα, και επέκτεινε τον κοινωνικό ρόλο του εκπαιδευτικού σε διαμορφωτή της κοινωνικής ζωής. Συνέχεια

Advertisements